Het is een rode draad in het leven en loopbaan van klinisch psycholoog Dawn Bales, mensen te helpen die buiten de boot dreigen te vallen. Vanaf september start ze bij GGz Breburg Jeugd om met een kersvers team Trauma-Focused MBT op te zetten. Dit nieuwe aanbod is bedoeld voor een doelgroep die door hun complexiteit vaak van behandelingen wordt uitgesloten.

Door Ilana Buijssen

Wat is je plan bij GGz Breburg?

“Vanaf half september ga ik bij GGz Breburg aan de slag om Trauma-Focused MBT te gaan opzetten, een nieuwe behandelmethode. Zo’n negentien jaar geleden heb ik iets vergelijkbaars gedaan bij mijn vorige werkgever, de Viersprong. Daar heb ik toen met een superteam, de eerste MBT-behandeling in Nederland opgezet voor mensen met ernstige borderlinepersoonlijkheidsstoornis, waar toentertijd nauwelijks goede psychotherapeutische behandelingen voor waren. Het bleek zeer effectief, en binnen een aantal jaar is het MBT-aanbod zowel binnen als buiten de Viersprong enorm gegroeid. Een soortgelijke missie heb ik nu voor Trauma-Focused MBT.”

Voor wie is deze behandeling bedoeld?

“We hopen dat we met de behandeling een complexe, jonge doelgroep kunnen helpen die in Nederland vaak tussen wal en schip valt. De groep waar we de behandeling op richten kampt doorgaans met ernstige persoonlijkheidsstoornissen met veel co-morbiditeit (ook vaak somatisch), heeft complexe traumaproblematiek en vertoont regelmatig ook kenmerken van een Autistische Spectrum Stoornis (ASS). Bovendien is het risico op zelfbeschadiging en suïcidaliteit hoog. Zij hebben tot nu toe een slechtere respons op behandeling en worden van het kastje naar de muur gestuurd. Door de vele exclusiecriteria bij de indicatiestelling voor behandelprogramma’s, weet men vaak niet goed wat ze met jongeren met zo’n brede problematiek aan moeten. In centra waar ze gespecialiseerd zijn in persoonlijkheidsstoornissen, worden deze patiënten vaak vanwege hun ASS-kenmerken afgewezen. En in centra waar ze ASS-problematiek behandelen worden ze vaak afgewezen door hun ernstige crisisgedrag, etc. Vaak verblijven ze uiteindelijk in de crisisopvang en klinieken. Er is nog geen evidence-based behandelprogramma dat goed bij deze groep aansluit, terwijl ze de hulp juist zo ontzettend hard nodig hebben. In plaats van deze groep op basis van de complexiteit uit te sluiten, willen we bij GGz Breburg een behandeling ontwikkelen die ze om hun complexiteit juist insluit.”

Wat houdt dat in, Trauma-Focused MBT?

“Trauma-Focused MBT is een variant op de traditionele MBT. MBT staat voor Mentalization Based Treatment, en is erop gericht het mentaliserend vermogen van mensen te verbeteren. Dat is het vermogen om op een effectieve manier je eigen gedrag en dat van anderen te begrijpen vanuit onderliggende gevoelens, gedachten, bedoelingen en verlangens. Bij veel psychische problemen is dit vermogen aangetast.”

“Zoals de naam al suggereert ligt bij Trauma-Focused MBT de focus op trauma. Wat je ziet is dat vroege trauma’s – vaak binnen gehechtheidsrelaties - een enorme impact kunnen hebben op psychologische en biologische ontwikkelingen. En dat mensen dan ook een breed scala aan zowel psychische als (psycho-)somatische klachten kunnen ontwikkelen. Ook komen ze vaak opnieuw in relaties terecht waarin dezelfde traumatische elementen uit hun verleden zich herhalen. Ze komen bijvoorbeeld steeds opnieuw in misbruikende of verwaarlozende relaties, of ze durven zich helemaal niet te binden aan anderen.

Bij Trauma-Focused MBT leren cliënten hoe ze zichzelf, anderen en relaties beter kunnen begrijpen en om een beter onderscheid te kunnen maken wie wel en wie niet te vertrouwen zijn voor hun. Er is specifiek focus op de betekenis van de traumatische gebeurtenissen en de impact die deze hebben gehad op het heden, zowel emotioneel als fysiek. Er zal vanuit verschillende invalshoeken hieraan gewerkt worden. Zo biedt het programma naast ‘klassieke’ MBT (met individuele en groepstherapie) ook sensomotorische elementen om meer naar het lichamelijke aspect te kijken, en zijn er elementen van ‘lifestyle coaching’ gericht op voeding, beweging en mindfulness/yoga om stress beter te hanteren. Het systeem betrekken bij de behandeling is ook belangrijk om te zorgen dat de veranderingen ook buiten de therapie plaats kunnen vinden. En dit allemaal vanuit een mentaliserend kader.”

Voorheen werkte je bij de Viersprong. Waarom wil je dit programma bij GGz Breburg op gaan zetten?

“Waar de Viersprong hoogspecialistische zorg biedt vooral gericht op persoonlijkheidsstoornissen, komen er bij GGz Breburg jongeren binnen met een bredere range aan problematiek. Verder is GGz Breburg een hele geschikte plek omdat er al hele goede MBT-programma’s zijn, zowel voor de jeugd als voor volwassenen. Ook merk ik dat de afdeling Jeugd hard aan de weg timmert: de afdeling gaat een traumacentrum opzetten, (waar dit programma een onderdeel van wordt) waarbij er juist een wetenschappelijk en praktische verbinding is met de behandelingen van trauma en persoonlijkheidsstoornissen. Bovendien delen ze de ambitie om kwalitatief goede behandelingen neer te zetten die bewezen effectief zijn. Ik ben ook heel blij dat we ook onderzoek gaan doen naar o.a. de effectiviteit van Trauma-Focused MBT. Bij het opzetten van MBT voor de Viersprong hebben we dat ook gedaan – ik ben toen gepromoveerd op de implementatie van MBT. Zo’n nieuw behandelprogramma in combinatie met onderzoek kost veel tijd, het is enorm spannend en het vereist meer uitzoekwerk en creativiteit, maar ik weet van mijn eerdere ervaring bij de Viersprong dat het ook enorm veel energie geeft om zo’n nieuwe behandeling met elkaar op te zetten. Ik kijk er enorm naar uit om samen met een nieuw team van bevlogen deskundigen deze klus aan te gaan.”

Directeur Marion de Bont over de komst van Dawn:

“Dawn is een grootheid op het gebied van MBT, dus we zijn zeer verheugd dat ze ons team Jeugd komt versterken. Het programma dat ze zal opzetten gaat onderdeel uitmaken van ons nieuwe traumacentrum, en legt ook de verbinding met onze expertise op het gebied van persoonlijkheidsstoornissen. Voor het programma zijn we nog op zoek naar nieuwe collega’s. Heb jij interesse in een baan bij GGz Breburg Jeugd, en heb je affiniteit met persoonlijkheidsproblematiek, ontwikkelingsproblematiek, of trauma? Laat het ons weten!”