Marlies Jehoel is verpleegkundig specialist ggz (vs ggz) op de HIC in Tilburg. Sinds april 2019 is ze voorzitter van de vakgroep verpleegkundig specialisten bij GGz Breburg.

“Ik heb het erg naar mijn zin als vs ggz bij GGz Breburg. Je kunt hier inhoudelijk richting geven, als je jezelf laat zien is er ruimte. Het is een platte en frisse organisatie, dat past wel bij mij. Ik zie me hier de komende jaren nog wel werken, want er is nog genoeg te doen. In ben in september de Leergang Strategie en Positionering van beroepsvereniging V&VN VS gestart die zich richt op verpleegkundig leiderschap en strategisch handelen binnen de instelling, regionaal en landelijk. Ik vind het belangrijk dat verpleegkundigen invloed uitoefenen op instellingsbeleid en dat de kwaliteiten verpleegkundige beroepsgroep ten volle benut worden. We hebben als beroepsgroep al veel bereikt, zoals de BIG registratie als specialist wat de weg vrij heeft gemaakt naar zelfstandige bevoegdheden. In de praktijk is het soms nog wel zoeken naar de rol en positie van de vs ggz, maar dat krijgt gelukkig steeds meer vorm.”

Van ziekte naar gezondheid

“Binnen de specialistische ggz heeft de vs een duidelijke rol als regiebehandelaar naast de psychiater en klinisch psycholoog. Helaas zijn nog veel psychiatrische ziekten niet te genezen, dus zullen cliënten moeten leren omgaan met hun ziekte en interventies zich richten gezondheid. Dat is precies de expertise van de verpleegkundige beroepsgroep, waarbij de vs ggz regie neemt in de behandeling en inhoudelijk leiding geeft in de directe zorg. De bevoegdheden van een vs ggz zijn overal hetzelfde, maar worden op verschillende werkplekken nog niet volledig benut.”

“Op mijn werkplekken binnen GGz Breburg ben ik altijd ontzettend goed ontvangen als vs ggz. Binnen GGz Breburg zie ik dat zorgvuldig wordt afgewogen wat deze taakherschikking betekent voor de kwaliteit van zorg. Dat vraagt van ons als vakgroep dus dat we de juiste informatie delen met stakeholders. We komen echt steeds meer tot bloei en dat komt door de ruimte die we maken en krijgen. Denk daarbij aan het recent gewijzigde beleid m.b.t. voorschrijven van medicatie door de vs ggz, waarbij de vroegere bekwaamheidsregeling is geschrapt, omdat we inmiddels wettelijk bevoegd zijn voor te schrijven.”

Keuze voor ggz verpleegkunde

“Tijdens mijn voltijd opleiding hbo-v wist ik nog niet goed in welke sector ik zou gaan werken. Ik heb stage gelopen in het verpleeghuis, op de afdeling neurologie en in een lokaal ziekenhuis in Tanzania. Ook heb ik in de avonden en weekenden in het verpleeghuis en de thuiszorg gewerkt. Maar omdat een ziekenhuis veel te handelingsgericht was, met weinig tijd om goed te kijken naar de mens in het bed, koos ik in het vierde jaar voor de ggz. Het feit dat mijn vader op een PAAZ opgenomen was geweest zal mij zeker ook tot die keuze hebben geleid. Het heeft me altijd geïntrigeerd hoe je ineens zo van de kaart kunt raken en dan toch met de juiste hulp en steun weer op de been kunt komen. Ik vond opnameafdelingen te confronterend, dus koos ik voor de langdurige ggz bij Reinier van Arkel. Na mijn afstuderen wist ik al snel dat ik me verder wilde ontwikkelen. Ik vond dat ik als verpleegkundige te weinig invloed had op het beleid en binnen het team had ik het mandaat niet dat aan te pakken. Omdat ik in de praktijk wilde blijven werken koos ik niet voor verplegingswetenschappen, maar voor de driejarige masteropleiding GGZ VS bij GGz Eindhoven. Voor ik daar met de VS-opleiding kon beginnen dacht ik er goed aan te doen door een jaar als senior verpleegkundige bij de tbs-kliniek (De Woenselse Poort) te werken. Ook ben ik in de VAR (Verpleegkundige Adviesraad) gegaan. Tijdens mijn opleiding tot vs ggz heb ik met Yvette Vreeker het platform vs ggz bij GGz Eindhoven opgericht om onszelf binnen die instelling te profileren en

positioneren. Dat was in de periode dat de nieuw afgestudeerde vs ggz art. 14 BIG geregistreerd waren en collega’s zich bij moesten scholen die eerder afgestudeerd waren.”

Innovatie

“Na mijn opleiding ging ik als vs ggz werken bij GGz Breburg. Ik koos bewust voor de langdurige zorg, omdat ik het een achtergestelde groep cliënten en medewerkers vond waar veel te weinig zorg, aandacht en behandeling naar uit ging. Het was een soort eindstation. Dat vond ik schrijnend. Dat was mijn drijfveer ART mee te ontwikkelen en implementeren. Vijf jaar lang heb ik daar met plezier hard aan gewerkt waarbij ik volledig de ruimte kreeg mijn expertise als vs ggz in te zetten, zowel als behandelaar als innovator.”

“Vijf jaar later stapte ik over naar de HIC met een missie: herstelondersteunende zorg voor iedereen. Ik heb het stokje overgenomen van Niels Bouwhuis en Yvette Vreeker. Er staat nooit zuiver één probleem voorop. Als vs ggz heb je dus een belangrijke rol een brug te leggen tussen het medische model en herstelondersteuning. Ik vind het altijd weer fantastisch om te merken hoe HIC-medewerkers cliënten in hun meest kwetsbare periode weten te bereiken en gastvrij en present te blijven.”

Herstel voor iedereen

“Op de HIC heeft veel nadruk gelegen op het verminderen van separaties en andere dwang en drang toepassingen. Dat heeft tot de mijlpaal geleid dat er nauwelijks meer wordt gesepareerd binnen onze instelling. Het is zelfs zo dat er collega’s bijgeschoold moeten worden in het gebruik van de separeer, omdat ze er in de jaren dat ze er werken nooit gebruik van hebben gemaakt. Ook is de gemiddelde opnameduur drastisch verlaagd. Het credo ‘herstellen doe je thuis’ krijgt dus echt vorm. Het maakt het voor de HIC-medewerkers echter met momenten wel zwaar. Cliënten verblijven namelijk alleen nog maar in de top van hun crisis op de HIC. Door een HIC-opname als module binnen IHT op te nemen hopen we meer continuïteit te kunnen bieden voor de cliënt en crisiszorg op- en af te kunnen schalen zonder telkens van behandelaar en begeleider te veranderen. Dat maakt het voor de medewerkers in de acute zorg ook mogelijk klinisch en ambulant werken te combineren. En iedereen is zich er nu van bewust herstel al op de HIC begint.”

“Daarom zijn we in Tilburg begonnen met werken met resourcegroepen, om een cliënt al tijdens zijn opname te verleiden om te werken aan herstel met belangrijke anderen. Deze werkwijze helpt de verpleegkundigen en agogisch medewerkers de cliënt te stimuleren weer regie te nemen over herstel en belangrijke anderen er actief bij te betrekken. Stel dat een cliënt naar Canada wil: Hoe kan hij of zij op de HIC de eerste stappen zetten dat doel te bereiken? En wie heb je daarbij nodig? Het dwingt de medewerkers verder te kijken dan de HIC. Het is niet makkelijk dit binnen de hectiek van een HIC vorm te geven. Wat helpt is dat er een groep RACT getrainde Sherpa’s paraat staan die direct met de cliënt en zijn of haar resourcegroep aan de slag kunnen gaan en de cliënt ook na de HIC opname blijven volgen. Ik gun eigenlijk alle cliënten een Sherpa.”

Leven lang leren

Waar we een aantal jaar geleden moesten knokken voor een baan zie je dat er nu zelfs een grotere vraag is naar vs ggz dan aanbod. Ik denk dat we binnen GGz Breburg minimaal vijftien extra vs ggz kunnen gebruiken. Gelukkig is het aantal opleidingsplekken flink opgeschroefd. Ik denk dat je als vs ggz een ideaal werkklimaat kunt creëren binnen GGz Breburg en je jezelf kunt blijven ontwikkelen. Je blijft tenslotte je leven lang leren.